Biogramy
- Details
- Written by: marcin
- Category: Biogramy
- Hits: 2

Karol Knaus, urodził się 24 października 1846 w Płazie koło Chrzanowa, zmarł w Krakowie 15 marca 1904 r. Krakowski budowniczy, architekt i konserwator. W latach 1867-74 był rysownikiem w biurze technicznym w fabryce Ludwika Zieleniewskiego a później w biurze Walerego Kołodziejskiego, pod okiem którego studiował architekturę. W 1879 r. uzyskał uprawnienia budowlane. W 1889 r. objął stanowisko starszego inspektora i zastępcy dyrektora w Budownictwie Miejskim w Krakowie. Początkowo kierował pracami budowlanymi realizując projekty innych architektów m.in. Krakowskiej Kasy Oszczędności przy ul. Szpitalnej (1880-83), Poczty Głównej przy ul. Wielopole (1887-89), później przebudowanej czy ratusza w Nowym Sączu (1885-87). Z czasem rozpoczął samodzielną działalność projektując m.in. liczne domy czynszowe. Jedyną w całości zaprojektowaną przez Karola Knausa budowlą sakralną jest kościół niepokalanek w Nowym Sączu. Architekt otrzymywał też wiele zleceń na rozbudowę i przebudowę już istniejących obiektów. Prowadził też działalność konserwatorską, którą rozpoczął pod kierunkiem Tomasza Prylińskiego w latach 1876-78 pracując przy restauracji Sukiennic. Wśród licznych prac konserwatorskich Knausa warto wymienić te prowadzone w kościele franciszkanów, kościele św. Katarzyny na Kazimierzu, kościele i klasztorze paulinów na Skałce, kościele Bożego Ciała na Kazimierzu, kościoła bernardynów w Dukli czy zamku w Suchej.
Budynki projektowane przez Karola Knausa
- Kraków, Bursa Starmigielska, ul. Gołębia 14 (1885), nadbudowa piętra i nowa fasada
- Kraków - Bieżanów, kościół Narodzenia NMP (1885-86 i 1897), dobudowa kaplic i wieży
- Kraków, gmach Poczty Głównej (1887-89)
- Kraków, gmach Towarzystwa Gimnastycznego Sokół, ul. Piłsudskiego 27 (1889)
- Kraków, dom czynszowy, ul. Dietla 61 (1890)
- Kraków, dom czynszowy, ul. Dietla 63 (1890)
- Kraków, dom czynszowy, ul. Dietla 65 (1890)
- Kraków, dom czynszowy, ul. Dietla 67 (1890)
- Kraków, dom czynszowy, ul. Krakowska 2 (1890)
- Nowy Sącz, gmach Kasy Oszczędności (1891)
- Kraków - Prokocim, pałac Jerzmanowskich (1891-95) przebudowa
- Nowy Sącz, kościół i klasztor sióstr niepokalanek (1894-97)
- Kalwaria Zebrzydowska, klasztor bernardynów (1897-1901), przebudowa
- Kraków, budynki dawnej zajezdni tramwajowej (1900), przebudowa
- Kraków, budynek Zakładu Wychowawczego, ul. Starowiślna 50
- Kraków, dom czynszowy, ul. Bogusławskiego 3
- Kraków, dom czynszowy, ul. Bogusławskiego 5
- Kraków, dom czynszowy, ul. Sarego 8
- Kraków, dom czynszowy, ul. Dietla 55
- Kraków, dom czynszowy, ul. Dietla 57
- Kraków, dom czynszowy, ul. Dietla 77
- Kraków, dom czynszowy, ul. Dietla 43
- Kraków, dom czynszowy, ul. Dietla 45
- Kraków, dom czynszowy, ul. Bożego Ciała 1
- Kraków, dom czynszowy, ul. Bożego Ciała 3
- Kraków, dom czynszowy, ul. Miodowa 4
- Kraków, dom czynszowy, ul. Miodowa 6
- Kraków, dom czynszowy, ul. Miodowa 8
- Kraków, dom czynszowy, ul. Koletek 4
- Kraków, dom czynszowy, ul. Koletek 8
- Kraków, dom czynszowy, ul. Podbrzezie 4, później przebudowany
- Kraków, dom czynszowy, ul. Floriańska 35, przebudowa
- Kraków, dom własny, ul. św. Sebastiana 12
Inne realizacje Karola Knausa
- Kraków, brama klasztoru paulinów na Skałce (1894-95)
- Kraków, kościół paulinów na Skałce, krypta zasłużonych, sarkofag Wincentego Pola (1901)
- Kraków, kościół paulinów na Skałce, krypta zasłużonych, sarkofag Lucjana Siemieńskiego (1901)
- Kraków, kościół paulinów na Skałce, krypta zasłużonych, sarkofag Teofila Lenartowicza (1901)
- Kraków, kościół paulinów na Skałce, krypta zasłużonych, sarkofag Adama Asnyka (1901)
- Kraków, kościół paulinów na Skałce, krypta zasłużonych, sarkofag Henryka Siemiradzkiego (1901)
LITERATURA
Chrzanowski T., Kornecki M., Sztuka Ziemi Krakowskiej, Kraków 1982
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013
Rożek M., Urbs celeberrima. Przewodnik po zabytkach Krakowa, Kraków 2006
Strona internetowa: http://www.krakowski-kazimierz.pl/karol_knaus_18461904__kazimierski_architekt_/
{gallery}biogramy/knaus_karol{/gallery}
- Details
- Written by: marcin
- Category: Biogramy
- Hits: 1
Tadeusz Rajkowski, urodzony 17 sierpnia 1917 r. w Niemirczu na Podolu, zmarł 14 stycznia 2005 r. we Włocławku. Polski 0rganmistrz. W 1943 r. ożenił się z Zofią, córką organmistrza Stefana Truszczyńskiego, u którego w 1945 r. rozpoczął pracę. W zakładzie Truszczyńskiego zajmował się intonacją, budową stołów gry a także kierował pracami przy wznoszeniu wielu instrumentów, w tym wielkich organów bazyliki jasnogórskiej (1953-1956). W 1958 r. otworzył we Włocławku własny zakład, który prowadził do 1992 r. Zbudował 35 organów, w tym 21 na terenie diecezji tarnowskiej, pozostałe m.in. w Krakowie, Gdańsku i Białymstoku. Odbył praktyki w wielu zagranicznych firmach organmistrzowskich: w Niemczech, Holandii i Szwecji. Jako jeden z pierwszych polskich organmistrzów był także członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Budowniczych Organów (ISO). W 1969 r. uzyskał patent na wiatrownicę przeponową - podstawowy element konstrukcyjny organów. Był także pionierem w powrocie do budowy organów mechanicznych w Polsce. Pierwszy taki instrument zbudował w 1977 w Nowym Sączu-Zawadzie. W 1983 r. Minister Kultury i Sztuki nadał mu tytuł "Mistrz Rzemiosła Artystycznego".
Lista organów wykonanych przez Tadeusza Rajkowskiego na terenie diecezji tarnowskiej
Stary Sącz, kościół św. Elżbiety, organy 19-glosowe (1965-66, nie istnieją)
Rzepiennik Biskupi, kościół Wniebowzięcia NMP, organy 24-głosowe (1966)
Tarnów, seminarium duchowne, organy 16-glosowe (1967)
Nowy Wiśnicz, kościół Wniebowzięcia NMP, organy 28-głosowe (1970)
Królówka, kościół Przemienienia Pańskiego (1970)
Smęgorzów, kościół św. Stanisława, organy 22-głosowe (1971)
Tarnów-Krzyż, kościół św. Krzyża (1971)
Tarnów, kościół NSPJ (1968-1972, nie istnieją)
Radgoszcz, kościół św. Kazimierza, organy 22-głosowe (1972)
Pawęzów, kościół NMP Królowej Świata (1973)
Szczucin, kościół św. Marii Magdaleny, organy 26-głosowe (1974)
Gumniska, kościół Wniebowzięcia NMP (1974)
Nowy Sącz, kościół św. Kazimierza, organy 25-glosowe (1976, nie istnieją)
Nowy Sącz-Zawada, kościół Matki Bożej Bolesnej (1977)
Łysa Góra, kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy, organy 18-głosowe (1978)
Tarnów, kościół Matki Bożej Fatimskiej, organy 25-głosowe (1983)
Żabno, kościół Zesłania Ducha Świętego, organy 12-głosowe (1989, nie istnieją)
Lista pozostałych organów autorstwa Tadeusza Rajkowskiego
Ropczyce-Witkowice, kościół św. Michała Archanioła, organy 17-głosowe (1966)
Dzierzbice, kościół św. Mikołaja, organy 12-głosowe (1966)
Cmolas, kościół Przemienienia Pańskiego, organy 26-głosowe (1967)
Sękowa, kościół św. Filipa i św. Jakuba, organy 18-głosowe (1970)
Zielonki, kościół Narodzenia NMP, organy 31-glosowe (1971)
Suchowola, organy 30-głosowe (1971)
Białystok-Dojlidy, organy 25-głosowe (1972)
Lipinki, kościół MB Wniębowzietej, organy 15-głosowe (1973)
Kleczkowo, kościół św. Wawrzyńca, organy 19-głosowe (1975)
Grudusk, kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła, organy 15-głosowe (1976)
Płońsk, organy 22-głosowe (1976)
Bialystok-Starosielce, organy 28-glosowe (1978)
Gdańsk-Morena, organy 3-głosowe (1978)
Wola Mystkowska, kościół św. Izydora organy 11-głosowe (1978)
Dieren (Holandia), organy 10-głosowe (1979)
Kraków, kościół karmelitów, organy 28-głosowe (1981)
Białystok, seminarium duchowne, organy 11-głosowe (1988)
Radziłów, kościół św. Anny, organy 20-głosowe
LITERATURA
Pasternak P., Tadeusz Rajkowski. Działalność organmistrzowska, Opole 2021
{gallery}biogramy/rajkowski_tadeusz{/gallery}
- Details
- Written by: marcin
- Category: Biogramy
- Hits: 1
Czesław Dźwigaj, polski rzeźbiarz, medalier, grafik i witrażysta. Urodzony 18 czerwca 1950 r. w Nowym Wiśniczu. W 1977 r. ukończył Wydział Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W latach 1994-2011 wykładał na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. W latach 2010-2015 kierował Katedrą Sztuki na Katolickim Uniwersytecie w Rużomberok (Słowacja). Jest profesorem na wydziale Rzeźby w Ceramice ASP w Krakowie. Czesław Dźwigaj w swoim dorobku ma ogromna liczbę pomników i tablic pamiątkowych. Zasłynął głownie z projektów poświęconych Janowi Pawłowi II, których wykonał ponad 70. Aby sprostać licznym zamówieniom artysta wykorzystuje własny warsztat odlewniczy. Duża część dorobku Czesława Dźwigaja stanowią realizacje sakralne: kompleksowe projekty wnętrz kościelnych, projekty witraży, polichromii czy drzwi wejściowych. Prace artysty prezentowane są na stałej ekspozycji w Muzeum Ziemi Wiśnickiej i w zamku Lubomirskich w Nowym Wiśniczu. Pierwsze zamówienia dla Czesława Dźwigaja związane są z osobą biskupa tarnowskiego Jerzego Alblewicza, który zamówił u artysty m.in. brązowe drzwi do tarnowskiej katedry i pomnik Jana Pawła II w Okulicach.
Wybrane zrealizowane projekty pomników Czesława Dźwigaja
- Tarnów, epitafium Wincentego Witosa, katedra Narodzenia NMP (1985)
- Tarnów, tablica upamiętniająca 200-lecie Diecezji Tarnowskiej, katedra Narodzenia NMP (1986)
- Okulice (powiat Bochnia), pomnik Jana Pawła II (1987)
- Nowy Wiśnicz, pomnik Stanisława Lubomirskiego (1995)
- Bochnia, pomnik Leopolda Okulickiego, pl. Okulickiego (1996)
- Nowy Wiśnicz, pomnik Tęcza Wolności (1996)
- Bochnia, pomnik Stanisława Fischera, pl. Rynek (1997)
- Toruń, pomnik Chrystusa Króla, na terenie WSKSiM (1997)
- Limanowa, pomnik Jana Pawła II (1998)
- Lipnica Murowana, pomnik króla Władysława Łokietka (1998)
- Nowy Wiśnicz, tablica pamiątkowa Macieja Trapoli, pl. Rynek 20 (1998)
- Police, pomnik Jana Pawła II, skwer Jana Pawła II (1999)
- Kraków, pomnik Jana Pawła II, Park Strzelecki (2000)
- Kalwaria Zebrzydowska, na terenie klasztoru bernardynów (2000)
- Nowy Wiśnicz, pomnik Chrystusa Króla, ul. Koscielna (2000)
- Studzieniczna (Augustów), pomnik Jana Pawła II (2000)
- Szczecin, pomnik prymasa Stefana Wyszyńskiego, ul. Bogurodzicy (2001)
- Kraków, pomnik Piotra Skargi, pl. św. Marii Magdaleny (2001)
- Kraków, katedra śś. Stanisława i Wacława, epitafium Cypriana Kamila Norwida (2001)
- Gorzów Wielkopolski, pomnik Jana Pawła II, pl. Jana Pawła II (2002)
- Nowy Wiśnicz, pomnik Juliusza Kossaka (2002)
- Gręboszów, pomnik Jana Pawła II (2002)
- Puławy, pomnik Jana Pawła II, skwer Jana Pawła II (2003)
- Kraków, pomnik Ofiar Ludobójstwa Ukraińskiego, Cmentarz Rakowicki (2004)
- Kraków, pomnik Jana Pawła II, Cmentarz Rakowicki (2005)
- Szczecin, pomnik Ofiar Grudnia 1970, pl. Solidarności (2005)
- Krynica, pomnik Nikifora Krynickiego, ul. Krynickiego (2005)
- Kraków, pomnik Jana Pawła II, na terenie klasztoru paulinów (2007)
- Kraków, pomnik Józefa Piłsudskiego, ul. Piłsudskiego (2008)
- Tarnów, pomnik króla Władysława Łokietka, ul. Wałowa (2009)
- Kraków, pomnik Józefa Louis, Park Strzelecki (2014)
- Kraków, pomnik Józefa Kałuży, przed stadionem KS Cracovia (2017)
- Koszyce (powiat Proszowice), pomnik królowej Elżbiety Łokietkówny (2018)
Wybrane realizacje sakralne Czesława Dźwigaja.
- Tarnów, katedra Narodzenia NMP, drzwi wejściowe do kruchty północnej (1983) i południowej (1985)
- Tarnów, katedra Narodzenia NMP, tabernakulum ołtarza w nawie północnej (1987)
- Dąbrowa Górnicza, kościół św. Rafała Kalinowskiego, aranżacja wnętrza, m.in.: dekoracja malarska ołtarza głównego, stacje Drogi Krzyżowej, chrzcielnica, kropielnice, drzwi i witraże
- Kraków, kościół NSPJ, ołtarzyk z popiersiem i relikwiarzem bł. O. Jana Beyzyma
LITERATURA
Kazimierz S. Ozóg, Rzeźba jest trudna. O najciekawszych pomnikach Jana Pawła II, https://dlibra.kul.pl/Content/30346/33360__Ozog--Kazimierz-S---_0000.pdf (dostęp 03.04.2020)
Kazimierz S. Ozóg, Miedziany Pielgrzym. Pomniki Jana Pawła II w Polsce w latach 1980-2005, wyd. PWSZ w Głogowie, Głógów 2007 (wersja w PDF)
Strona internetowa: https://www.niedziela.pl/artykul/120018/nd/Czeslaw-Dzwigaj-–-artysta-wszechstronny (dostęp 04.04.2020)
{gallery}biogramy/dzwigaj_czeslaw{/gallery}
- Details
- Written by: marcin
- Category: Biogramy
- Hits: 1
Zbigniew Rzepecki, urodzony 20.03.1901 w Lubaczowie, zmarł 09.1973 w Zakopanem, polski architekt. Uczęszczał do gimnazjum we Lwowie, później w Wiedniu a maturę zdał w 1919 r. w Zakopanem. Między I a VIII 1917 r. walczył w 3 kompanii II pp Pierwszego Legionu Polskiego. Wstąpił na ochotnika do wojska polskiego w początku listopada 1918 r., walczył m.in. w wojnie polsko –ukraińskiej. Po zakończeniu służby w wojsku w sierpniu 1919 r. rozpoczął studia na Wydziale Architektury Politechniki Lwowskiej. Walczył jako ochotnik w II powstaniu śląskim. W 1924 r. ukończył studia architektoniczne i przez rok studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W latach 1924-1929 pracował jako asystent na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej. W latach 1924-1926 był projektantem i kierownikiem robót budowlanych w biurze architektoniczno-budowlanym Bronisława Wiktora we Lwowie. W 1927 r. Rzepecki współpracował z lwowskim architektem Wawrzyńcem Dayczakiem. W latach 1927-29 pracował w biurze budowniczego Hipolita Śliwińskiego we Lwowie. W 1929 r. wyjechał do Gdyni gdzie przez rok był inspektorem budowlanym w starostwie grodzkim. W 1930 r. przeniósł się do Katowic, gdzie nadzorował budowę szkół powszechnych w okręgu katowickim. W latach 1933-39 wraz żoną inż. arch. Wandą Patelską prowadził biuro architektoniczno-budowlane. W latach 1939-46 mieszkał w Tarnowie. Po II wojnie światowej w latach 1949-54 był wykładowcą na Politechnice Śląskiej i katowickim oddziale Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Pracował też biurze projektowym „Miastoprojekt”. Zbigniew Rzepecki zginał w Tatrach w niewyjaśnionych okolicznościach we wrześniu 1973 r.
Projektowane budynki
- Lwów, pawilon projektów architektonicznych na Targach Wschodnich (ok. 1926)
- Lwów, gmach Sanatorium Kasy Chorych, ul. Kurkowa (1927), wspólnie z A. Kamieniobrodzkim
- Lwów, domy przy ul. Nabielaka 24, 26, 28 i 28a (po 1927)
- Lwów, zespół domów miejskich przy ul Arciszewskiego 8 , dziś Generała Hrekowa (1928-29)
- Gdynia, domy kolonii robotniczej na Grabówku (1929-30)
- Muszyna, pensjonat Jar (1933), wspólnie z W. Patelską-Rzepecką
- Sosnowiec, budynek urzędu pocztowo-telekomunikacyjnego (1934-36)
- Czarków (pow. Pszczyna), budynek szkoły (1936)
- Katowice, gmach Wojewódzkiego Biura Funduszu Pracy, ul. Plebiscytowa 36 i 38 (1936)
- Katowice, dom Powstańca Śląskiego, ul. Matejki 3 (1936-37)
- Katowice, Instytut Kształcenia Handlowego (obecnie Zespół Szkół Ekonomicznych), Raciborska 3
- Woszczyce, budynek szkoły (1939)
- Rzepiennik Strzyżewski, kościół Miłosierdzia Bożego (1947-49)
- Katowice, dom pracowników Centralnego Zarządu Przemysłu Górniczego, ul. Powstańców 9, ok. 1950; z W. Patelską-Rzepecką
- Dąbrowa Górnicza, budynek Domu Kultury Zagłębia (1951-58)
- Warszowice (powiat Pszczyna), kościół Niepokalanego Poczęcia NMP (1957-59)
- Błonie (pow. Tarnów), kościół NSPJ i NMP Królowej Polski przy domu wypoczynkowym Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie (1957-60)
- Warszawa - Jelonki, kościół Podwyższenia Krzyża Świętego (1959—1963)
- Katowice - Brynów, budynek szkoły podstawowej przy ul. Kukułek (1960-1964)
- Chorzów, budynek restauracji Parkowa w Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku
- Podkowa Leśna, willa Jukawa, ul. Parkowa
- Katowice, zakrystia przy katedrze Chrystusa Króla
- Katowice, dom jednorodzinny, ul. Sikorek 7
Inne realizacje
- Lwów, tablica pamiątkowa Studentów Politechniki Lwowskiej poległych w latach 1918—1921, gmach główny Politechniki Lwowskiej, dziś nie istnieje (1924)
- Lwów, tablica pamiątkowa prof. Leona Popielskiego w Instytucie Farmakologii Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie (ok. 1919—1924)
- Błonie (pow. Tarnów), wyposażenie kościoła NSPJ i NMP Królowej Polski, trzy ołtarze i ambona (1957-60)
- Rzepiennik Strzyżewski, wyposażenie kościoła Miłosierdzia Bożego, trzy ołtarze, ambona i chrzcielnica (1958)
Zdjęcie architekta za: Strona internetowa: http://www.inmemoriam.architektsarp.pl/pokaz/zbigniew_joachim_rzepecki,14752
LITERATURA
Borowik A., Słownik architektów, inżynierów i budowniczych związanych z Katowicami w okresie międzywojennym, Katowice 2012
Strona internetowa: http://www.inmemoriam.architektsarp.pl/pokaz/zbigniew_joachim_rzepecki,14752
{gallery}biogramy/rzepecki_zbigniew{/gallery}